Blog · İlaçlama
Pülverizatör kalibrasyonu: dekara düşen ilacı ölçmenin basit yolu
Meme debisi, ilerleme hızı ve meme aralığından dekara uygulama miktarını hesaplamak; aşınmış memeyi bulmak ve kalibrasyonu sezon boyunca korumak.
Selin Karaca · Saha Uygulama Uzmanı · 8 Temmuz 2026 · 3 dk okuma

Bir pülverizatörün etiketinde yazan depo hacmi ya da bum genişliği, tarlaya ne kadar ilaç uygulandığını söylemez. Uygulanan miktar üç değişkenin sonucudur: memelerden dakikada çıkan sıvı, traktörün ilerleme hızı ve memeler arasındaki mesafe. Bu üçünden biri değiştiğinde dekara düşen miktar da değişir. Kalibrasyon, bu değişkenleri ölçüp hedef uygulama hacmine göre ayarlamak demektir ve her sezon başında, her meme değişiminde tekrarlanmalıdır.
İlk adım ilerleme hızını gerçekte ölçmektir. Traktörün göstergesindeki hız, lastik kayması ve aşınması nedeniyle gerçek hızdan farklı olabilir. Tarlada 100 metrelik bir mesafe işaretleyin, depo yarı doluyken ilaçlama vites ve devrinde bu mesafeyi geçin ve süreyi kronometreyle ölçün. Hız (km/sa), 360’ın saniye cinsinden süreye bölünmesiyle bulunur. Örneğin 100 metre 45 saniyede geçiliyorsa hız 8 km/sa olur.
İkinci adım meme debisini ölçmektir. Pülverizatörü çalışma basıncına getirin, her memenin altına ölçekli bir kap koyun ve bir dakika boyunca toplanan sıvıyı ölçün. Bütün memelerin ortalamasını alın. Ortalamadan yüzde onun üzerinde sapan meme aşınmış ya da tıkanmıştır ve değiştirilmelidir. Aşınmış memeler genellikle fazla sıvı verir; tıkalı memeler ise eksik verir ve bum boyunca şerit şerit ilaçsız alan bırakır.
Üçüncü adım hesaptır. Dekara uygulanan hacim (L/da), meme debisinin (L/dk) 6.000 ile çarpılıp hız (km/sa) ve meme aralığının (cm) çarpımına bölünmesiyle bulunur. Örnek olarak 50 cm aralıklı memelerden dakikada 1,2 litre çıkıyor ve hız 8 km/sa ise uygulama hacmi 1,2 × 6.000 / (8 × 50) = 18 L/da olur. Hedef farklıysa önce meme tipini, sonra basıncı, en son hızı değiştirin.
Basınç, debiyi değiştirmenin en kolay ama en sınırlı yoludur. Debi basıncın karekökü ile değişir; yani debiyi iki katına çıkarmak için basıncı dört katına çıkarmak gerekir. Bu da damla iriliğini küçültür ve sürüklenmeyi artırır. Bu yüzden hedef hacimde büyük bir değişiklik gerekiyorsa farklı debili bir meme seçmek doğru yoldur. Üçlü meme gövdeleri, farklı uygulamalar için memeyi bir çevirmeyle değiştirmeyi kolaylaştırır.
Damla iriliği, en az hacim kadar önemlidir. Temas etkili fungisit ve insektisitler yaprakta iyi örtü için daha ince damla isterken, toprağa uygulanan ya da sistemik herbisitlerde iri damla sürüklenmeyi azaltır. Meme üreticisinin tablosunda her meme ve basınç için damla sınıfı verilir. İlacın etiketindeki uygulama hacmi ve damla önerisi her zaman öncelikli kaynaktır; kalibrasyon bu öneriye ulaşmanın aracıdır.
Bum yüksekliği de deseni belirler. 110 derecelik yelpaze memelerde 50 cm aralık için hedefin yaklaşık 50 cm üstü yaygın bir başlangıçtır; daha alçak bum şeritler arasında boşluk, daha yüksek bum ise sürüklenme yaratır. Bumun yatay ve yere paralel olduğundan, uçlarının sallanmadığından emin olun. Bum dengeleme ya da yükseklik sensörü bulunan makinelerde sensörlerin temiz ve kalibre olduğunu kontrol edin.
Kalibrasyonu yaptıktan sonra depo karışımını doğru hazırlamak da aynı ölçüde önemlidir. İlacın etiketindeki dekara doz, kalibrasyonda bulduğunuz dekara su hacmiyle birlikte depoya konacak ilaç miktarını belirler. Örneğin depo 800 litre ve uygulama hacmi 20 L/da ise bir depo 40 dekarı ilaçlar; depoya 40 dekarlık ilaç dozu konur. Hesabı her seferinde yazılı yapın ve ölçü kabını yalnız bu iş için kullanın.
Filtreler kalibrasyonun sessiz değişkenidir. Emiş filtresi, basma filtresi ve meme filtreleri tıkandığında pompa çıkışı ve meme debisi düşer; ölçtüğünüz değer bir hafta sonra geçerliliğini yitirir. Her uygulamadan sonra filtreleri temizleyin ve meme filtrelerinin meme tipine uygun göz açıklığında olduğundan emin olun. Hasarlı filtreyi kesinlikle filtresiz çalışmayla değiştirmeyin.
Kalibrasyonu temiz suyla yapın ve ölçümleri bir forma yazın: tarih, meme tipi, basınç, hız, ortalama debi ve hesaplanan hacim. Sezon ortasında aynı ölçümü tekrarlamak, memelerin ne hızda aşındığını gösterir. İlaçlama sonrası depoyu, filtreleri ve bumu bol suyla çalkalayın, durulama suyunu ilaçlanan alana uygulayın. Ufkara bayileri, sezon başında meme debisi ölçüm kabını ve hesap tablosunu ücretsiz verir.
Değerler genel bilgi ve örnek niteliğindedir; makinenizin kullanım kılavuzundaki değerler önceliklidir.


